Analizler

Lale Çılgınlığı (1637)

Lale Çılgınlığı bir çok kişiye göre bir finansal balonun ilk kaydedilmiş hikayesidir. Lale hızla imrenilen lüks bir eşya ve statü göstergesi haline geldi ve çok değişik renk ve çeşitte kendini gösterdi.

Kayıtlara geçen ilk ekonomik krizin parasal mal, mülk ya da şirketlerle bir ilgisi yoktu. Kayıtlara geçen ilk ekonomik krizin sebebi lale soğanıydı. Lale soğanı 1500’lü yılların ortalarında Osmanlı Devleti’nden Avusturalya’ya oradan Hollanda’ya getirildi ve burada üretilmeye başlandı. Hollandalılar lale yetiştirmeyi bir tür statü sembolü olarak gördü.

Kayıtlara geçen ilk ekonomik krizin parasal mal, mülk ya da şirketlerle bir ilgisi yoktu. Kayıtlara geçen ilk ekonomik krizin sebebi lale soğanıydı. Lale soğanı 1500’lü yılların ortalarında Osmanlı Devleti’nden Avusturalya’ya oradan Hollanda’ya getirildi ve burada üretilmeye başlandı. Hollandalılar lale yetiştirmeyi bir tür statü sembolü olarak gördü.

1630’larda lale ticareti ile beraber aniden zengin olan kişiler, lale piyasasının da sonunu getirdi. Hollanda Hükümeti, Lale Çılgınlığı’nı kontrol altına almak için laleyi konu alan vadeli iş sözleşmelerinin açığa satışını yasakladı. Bu sebeple her bir ticaret için daha düşük oranda ödeme yapılan resmi pazarlar ortaya çıktı. Lale soğanı fiyatları 1637 yılının ilk aylarına kadar son derece yüksekti. Fakat lale soğanı ticareti yapanlar yüksek fiyattan ürün satacak alıcı bulamadıkları için lale soğanına olan talep çöktü ve fiyatlar inanılmaz oranlarda azaldı.

Lale soğanı spekülatörleri, Hollanda Hükümeti’nden destek istedi. Hükümetse vadeli iş sözleşmelerinin yüzde 10’luk ücretle geçersiz kılınacağı kararını verdi. Çok sayıda vadeli iş sözleşmesi iptal edildi ve lale soğanı tüccarları ellerinde laleleri ile kalakaldı.

Lale Çılgınlığı Karşılaştırması

Lale çılgınlığı pek çok kişi tarafından patlayan balonun başlıca örneği olarak kabul edilir. Popüler hikaye, lale fiyatlarını makul seviyelerin çok üzerine çıkaran bir açgözlülük ve aşırı ilgi dönemini tasvir eder. Öngörülü kimseler erkenden çıksa da, geç kalanlar serbest düşüş başladıktan  sonra panik satışı yaparak yatırımcıların ve hizmet sağlayıcıların büyük miktarda para kaybetmesine sebep olmuştur. 

Kripto paraların da benzer bir yapı gösterdiği sıkça dile getirilir.

 

Soru ve görüşleriniz için lütfen bize ve danışmanlarımıza ulaşın,
size yardımcı olmaktan memnuniyet duyarız.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir